15 oktober 2014, om 20:00 | Vogelvereniging Witroka, Westmolendijk 99

Politiekcafé: decentralisatie

De decentralisaties zijn ingegeven door twee motieven. In de eerste plaats is er een kostenbeheersingsmotief. Nederland heeft de op één na duurste zorg ter wereld, de uitgaven afgezet tegen de economie. Dat komt vooral door de langdurige zorg – voor gehandicapten, ouderen en psychiatrische patiënten. Vergeleken met het buitenland leven veel mensen in instellingen en wordt relatief weinig zelf betaald. Over tien jaar telt ons land 1,3 miljoen 80-plussers, een verdubbeling. Veranderingen zijn dan ook onvermijdelijk, anders zouden we straks iedere week een verpleeghuis moeten openen. In de tweede plaats is er een kwaliteitsverbeteringsmotief. Er komt een generatie aan die liever zo lang mogelijk zelfstandig wil blijven wonen. Als we nadenken over onze eigen ‘oude dag’, dan willen de meesten van ons niet dat wij straks ook ‘opgeborgen’ worden in verzorgingstehuizen en verpleeghuizen, maar zo lang mogelijk eigen regie houden over wonen, eten, onze verzorging en onze huishouding, de activiteiten die we ondernemen, etc. De gedachte is dat dit beter kan door een meer integrale aanpak op maat, en dat die beter op gemeentelijk dan op landelijk niveau georganiseerd kan worden, dichtbij de burger. Dat geldt in deze visie ook voor de jeugdzorg en de bemiddeling naar werk voor mensen met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt. Door te decentraliseren kan er potentieel door een meer integrale benadering zowel kosten beperkt worden als de beoogde kwaliteitsverbetering effectiever georganiseerd worden.

De decentralisaties komen feitelijk neer op een totale verbouwing van de verzorgingsstaat. Aan de hulpverlenende kant én bij de mensen die soms al jaren aan de ontvangende kant leven. Het ‘recht hebben op zorg’ is geschrapt en vervangen door een niet afdwingbare ‘zorgplicht’. Een goede, gebruikte scootmobiel is ook mooi. De theorie, die bij deze operatie aan een praktijktest wordt onderworpen, is dat alle goede bedoelingen van de verzorgingsstaat hebben geleid tot stroeve, verkokerde, bureaucratische zorg- en hulppatronen met te lange wachtlijsten. De vaste klantjes wisten ermee om te gaan, maar de afhankelijkheid was in veel gevallen onnodig groot. En het resultaat onbetaalbaar.

Bij de nu ingezette decentralisaties wordt op ideologisch niveau een fundamentele wijziging doorgevoerd van een systeem van gelijke individuele rechten voor iedere burger van ons land – de traditionele verzorgingsstaat – naar een systeem waarbij meer op maat lokaal wordt gekeken wat er nodig is en wat er beschikbaar gesteld kan worden. Op lokaal niveau worden vanaf 2015 rechten en plichten gedefinieerd, en dus gaat het ook uit maken waar je woont, welke kwaliteit en hoeveel zorg en hulp er voor jou beschikbaar is. Bovendien schuilt er een meer dan semantische verschuiving van waarden in de terminologie – van het recht op zorg en hulp naar verplicht participeren. En wie weigert voldoende te participeren verliest zijn aanspraak op onze solidariteit – en wat ‘voldoende’ is wordt ook steeds meer lokaal bepaalt – zie de discussie over de tegenprestatie-eis in de bijstandswet. En het gaat dan ook niet meer om ‘verzorgen’ – waar de afhankelijkheidsrelatie in stand blijft – maar om ‘toerusten’, opdat de afhankelijkheid wordt beëindigd en betrokkene zich weer kan emanciperen. In de woorden van de ‘Van Waarde’-resolutie: ‘van verzorgingsstaat naar toerustingsstad’.

We zullen in ons politiek café in het bijzonder naar de situatie in Ridderkerk kijken, zowel vanuit het perspectief van de zorgvrager, de zorgmedewerker als vanuit de gemeente. Waar staat de gemeente nu met de decentralisaties? Wat zijn de bottlenecks en zorgpunten? Wie gaat waar eigenlijk over? Hoe willen wij als PvdA Ridderkerk dat het eruit gaat zien? Wat kunnen we als PvdA Ridderkerk daaraan doen? Praat en denk mee en kom op 15 oktober!

Over het precieze programma met welke sprekers zult u nog een bericht ontvangen.